Arteriyalar. Turlari va tuzilishi.
Arteriyalar — bu yurakdan mikrotsirkulyatsion tizimga qon oqimini ta'minlovchi tomirlardir. Diametriga qarab ular kichik, o'rta va katta kalibrli arteriyalarga bo'linadi.
Barcha arteriyalarning devori uchta qavatdan iborat:
- Ichki (tunica intima)
- O'rta (tunica media)
- Tashqi (tunica externa)
Turli kalibrli arteriyalarda bu qavatlarning to'qimalari va rivojlanish darajasi har xil bo'lib, bu qon aylanish sharoitlari va turli arteriya qismlarining funksional xususiyatlari bilan bog'liq.
Arteriyalar turlari:
- Elastik turdagi arteriyalar (aorta va o'pka arteriyasi) - transport funksiyasini va arterial tizimdagi qon bosimini ushlab turish funksiyasini bajaradi.
- Aralash turdagi arteriyalar (uyqu, o'mrov osti) - taxminan teng miqdorda mushak va elastik elementlarni o'z ichiga oladi.
- Mushak turdagi arteriyalar - taqsimot funksiyasini bajaradi, organlarga qon oqimini tartibga soladi.